Zoetermeer,
07
juni
2016
|
09:00
Europe/Amsterdam

“Wat kunnen wij doen voor de circulaire economie?"

Tweede Kamerleden bijgepraat over inzamelsysteem voor e-waste

 

 

 

 

 

 

 

 

 

In de aanloop naar een interparlementaire bijeenkomst over de circulaire economie, praatten bestuurders van Vereniging NVMP Tweede Kamerleden van zes politieke partijen en hun medewerkers bij over de ontwikkelingen op het gebied van elektronica. De Kamerleden tonen zich zeer gemotiveerd om de kringloop te sluiten: “Wat kunnen wij doen om te helpen?”

Begin april organiseerde Nederland als voorzitter van de Europese Unie een tweedaagse interparlementaire bijeenkomst over het ‘beter behalen van de milieudoelen’. Tijdens de tweede dag is een tussenbalans opgemaakt van de ontvangst van het Actieplan voor de Circulaire Economie in de lidstaten en hoe zij gezamenlijk kunnen zorgen voor een transitie naar een duurzame economie. Daarmee doet de EU-voorzitter een concreet beroep op de parlementsleden om zich te beraden op hoe het staat met de transitie in hun lidstaat en hoe zij die vooruit kunnen helpen. De woordvoerders op het gebied van milieu en grondstoffen van CDA, D66, GroenLinks, PvdA, SP en VVD in de Tweede Kamer gingen in op een uitnodiging om zich aan de vooravond van de bijeenkomst bij te laten praten over hoe Nederland vordert met het sluiten van de kringloop van elektronica. Met enkele medewerkers schoven zij aan bij een van twee sessies die Vereniging NVMP over inzameling en recycling van e-waste organiseerde.

Solide inzamelsysteem

Gastheer Jan Kamminga, voorzitter van Vereniging NVMP, opende met de vaststelling dat het inzamelsysteem in Nederland op orde is. Consumenten kunnen afgedankte elektrische apparaten en lampen gescheiden inleveren bij 10.000 inleverlocaties. Hoogwaardige recycling van het ingezamelde e-waste is verzekerd door een wettelijk verplichte WEEELABEX-certificering, gericht op optimale herwinning van grondstoffen en maximale verwijdering van toxische stoffen. Het Nationaal (W)EEE Register maakt de e-wastestromen en het daarop behaalde recyclingresultaat zichtbaar. De grote uitdaging is om meer e-waste naar het inzamelsysteem te trekken. Meer dan de helft van alle afgedankte apparaten blijft vooralsnog buiten beeld, omdat ze ‘refurbished’ worden voor hergebruik, omdat ze in het restafval worden gegooid en vooral omdat ze worden verwerkt door niet-gecertificeerde bedrijven die de verwerking ook niet registreren.

Als Nederland in 2019 wil voldoen aan de nieuwe aangescherpte inzameldoelstelling van 65 procent van de nieuw op de markt gebrachte apparatuur, dan moeten er grote stappen worden gezet. “Wij kunnen afgedankte elektronica alleen circulair maken als zij gescheiden worden ingeleverd”, constateert Kamminga. “Wij zoeken nog minstens 60 miljoen kilo om de doelstelling te kunnen halen.”

 

 

 

 

 

 

 

 

Effectieve handhaving

Effectieve handhaving van de certificering en registratie, die sinds 1 juli 2015 verplicht is, levert de grootste winst op. 14 Van de circa duizend bedrijven die in meer of mindere mate elektrische apparaten verwerken, hebben maar enkele tientallen zich gecertificeerd of loopt het aanvraagproces. Een bezoek van de Inspectie Leefomgeving en Transport, ILT, roept de illegale verwerking een halt toe, dan wel doordat de overtreders de verwerking staken, dan wel doordat zij zich alsnog certificeren.

ILT heeft toegezegd om in de eerste helft van 2016 in te zetten op handhaving van WEEELABEX-gecertificeerde verwerking. Maar de Kamerleden zijn bezorgd over de slagkracht van de inspectie. “ILT krijgt er steeds meer taken bij terwijl de dienst is afgeslankt”, zegt een van hen. “Wij hebben vorig jaar de groeiende lijst taken al op een rijtje gezet en zullen daar dit jaar bij de begrotingsbehandeling opnieuw een punt van maken.” De effectieve handhaving van gecertificeerde verwerking van e-waste nemen de Kamerleden als aandachtpunt mee. Daarnaast tonen zij belangstelling voor de suggestie refurbishmentbedrijven te verplichten tot registratie van apparaten die zij voor hergebruik geschikt maken en veelal exporteren. Verplichte registratie van deze export maakt duidelijk welk deel van de Put On Market niet ingezameld kan worden.

Gedragsverandering

De bewustwording van consumenten en bedrijven over de noodzaak van gescheiden inleveren is sinds de eeuwwisseling sterk verbeterd, mede door inlevercampagnes en acties die Wecycle heeft gevoerd. Niettemin komen nog altijd te veel afgedankte apparaten en lampen in het restafval terecht.

De gezamenlijke Nederlandse inzamelsystemen verenigd in de Vereniging Producenten- Verantwoordelijkheid Nederland, VPN, zijn over een gezamenlijk gedragsveranderings Initiatief in gesprek met het ministerie van IenM. Verschillende Kamerleden bevelen aan om hierbij vooral ook de gemeenten bij te betrekken. Eind juni wordt daarover een minisymposium georganiseerd. Naar de toekomst toe blijft dit voor de Kamerleden een punt van aandacht.

Transparante financiering

Inzamelen en recyclen is en blijft een verliesgevende activiteit. Ook na jaren van sterke efficiencyverhoging past NVMP voor de verantwoorde inzameling en optimale verwerking via Wecycle nog steeds 30 miljoen euro per jaar bij. De opbrengst van herwonnen grondstoffen dekt de kosten van inzameling niet en zal dat in de voorzienbare toekomst ook niet doen. De Kamerleden zijn gevoelig voor de vrees dat producenten onder druk van marktconcurrentie geneigd zijn die kosten te beperken en niet méér te doen dan het wettelijk minimum. In dit licht kijken zij welwillend naar de herinvoering van een zichtbare recyclingbijdrage die transparant in de keten wordt doorberekend.

Net als de verwijderingsbijdrage waarmee in het verleden de opbouw van het inzamelsysteem is gefinancierd, is dit een vast bedrag dat door de hele keten bovenop de prijs komt, tot aan de kassabon van de consument toe. Verschil is dat er nu geen voorzieningen gevormd hoeven te worden voor lasten uit het verleden. De vastgestelde uniforme bijdrage maakt de kosten van inzameling en recycling transparant en plaatst ze boven bezuinigingsdrift. Bovendien maakt het verantwoord afdanken punt van aandacht bij elk van de 10 miljoen aankooptransacties.

Remco Dijkstra, lid van de Tweede Kamer voor de VVD, volgt de hervorming van de inzameling en recycling van e-waste met genoegen. Lees hier zijn mening.

Retour, over inzameling en recycling van e-waste

Retour is een uitgave van de producenten en importeurs van elektrische apparaten en energiezuinige verlichting, verenigd in de NVMP. Hiermee houdt de NVMP u twee keer per jaar op de hoogte van belangrijke ontwikkelingen op het gebied van e-waste in Nederland en Europa. De standpunten van de producenten en importeurs over diverse onderwerpen vindt u op nvmp.nl. Hier staat ook nadere informatie over de productstichtingen die met elkaar de Vereniging NVMP vormen: Stichting Bruingoed, Stichting ICT Milieu, Stichting LightRec Nederland, Stichting Metalektro Recycling, Stichting Verwerking Centrale Ventilatoren, Stichting Verwijdering Elektrische Gereedschappen en Stichting Witgoed.