Zoetermeer,
30
mei
2016
|
08:00
Europe/Amsterdam

Inspectie stroopt de mouwen op

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De wettelijke eisen aan het inzamelen en recyclen van afgedankte elektrische apparaten en lampen zijn de afgelopen twee jaar flink aangescherpt. In februari 2014 trad de Regeling AEEA in werking, waarin de Europese richtlijn op het gebied van e-waste is geïmplementeerd. Per 1 juli 2015 is de daarin voorziene WEEELABEX-certificering van verwerkers verplicht geworden.

Werk aan de winkel voor de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). De inspectie heeft zijn eerste rondes gemaakt om te waarschuwen voor de reikwijdte van de nieuwe regels en zet dit jaar in op strenge handhaving. In het Monitoringsberaad, waarin alle betrokken partijen in de keten van inzameling en recycling zijn vertegenwoordigd, gaf ILT onlangs een overzicht van het scala aan projecten en onderzoekstrajecten die inmiddels gestart zijn of op stapel staan.

 

 

 

 

Werk in de winkel

De Regeling AEEA eist van detailhandelszaken een actieve rol in het innemen van afgedankte apparaten en verlichting. Winkeliers zijn verplicht om afgedankte apparaten in te nemen bij verkoop van een gelijkwaardig nieuw apparaat (‘oud-voor-nieuw’). Nieuw is dat winkels met meer dan 400 m2 verkoopoppervlakte voor elektr(on)ische apparatuur alle aangeboden oude apparatuur moeten innemen, ongeacht of de klant een nieuw apparaat koopt (‘oud-voor-niets’). Bovendien moeten alle verkopers van elektrische apparatuur en verlichting hun klanten bij verkoop informeren over de mogelijkheden om dat bij afdanking in te leveren. Vorig jaar heeft ILT 58 inspecties uitgevoerd bij grote elektronicawinkels, waarvan de helft valt onder de oudvoor- niets-verplichting. Meer dan de helft van de onderzochte vestigingen voldeed niet aan de informatieplicht en kreeg een waarschuwing. Dit eerste onderzoek geldt als een nulmeting waarna in het vervolg sancties kunnen worden opgelegd bij overtreding.

Van de 29 grootste elektronicaverkopers kregen er drie een waarschuwing omdat zij niet voldeden aan de oud-voorniets regel, waarop alle drie maatregelen namen om alsnog te voldoen. Bij de controle is ook gekeken naar de afgiftegegevens wat in enkele gevallen aanleiding gaf tot vervolgonderzoek. Per saldo is ILT tevreden over de naleving door de grote detaillisten. Dit jaar gaat de inspectie gericht controleren op de inzameling van afgedankte tl-buizen, spaarlampen en led-verlichting. Winkelketens die verlichting verkopen hebben een brief ontvangen met het verzoek om hun filialen te informeren over de relevante regelgeving en over het feit dat zij een bezoek van de inspecteurs kunnen verwachten. In de tweede helft van het jaar gaat ILT mogelijk controleren of internetverkopers zich aan de regels houden.

Toezicht op verwerkers

Nadat medio vorig jaar de verplichte WEEELABEXcertificering voor verwerkende bedrijven is ingegaan, zijn de inspecteurs van start gegaan met controles. Conform de interventiestrategie bleef het, net als bij de winkels, in geval van overtreding vooralsnog bij waarschuwingen.

De veertig inspecties die zijn uitgevoerd waren volledig gericht op metaalinzamelaars, die op het grensvlak van verwerking van afgedankte apparatuur opereren. Bij zeven bedrijven was evident sprake van verwerking zonder certificaat, waarop zij een waarschuwing kregen. Bij nog eens vijf schrootbedrijven bleek in enige mate sprake van demonteren, knippen of shredderen van elektrische apparaten en ook zij zijn aangemaand om dat te staken of zich binnen zes maanden te laten certificeren. Een bedrijf zat ten tijde van de inspectie in een (inmiddels afgerond) certificeringstraject en een tweede heeft de verwerking gestaakt. Meer dan de helft van de onderzochte bedrijven ontvangt wel e-waste, maar verwerkt dat niet zelf zodat geen sprake is van overtreding van de certificeringsplicht.

Daarnaast is ILT op bezoek geweest bij acht sociale werkplaatsen, waarvan er drie e-waste bleken te demonteren. Een van die drie is een certificeringstraject opgestart, een is gestopt met verwerken en de laatste heeft zes maanden om zich te certificeren. Op grond van de ervaringen tot heden zijn de regels voor verwerkers verhelderd. De inspectie heeft de meest gestelde vragen van antwoorden voorzien en gedeeld met beleidsmakers, toezichthouders en WEEELABEX-auditors.

Dit jaar wordt het toezicht geïntensiveerd. Allereerst gaat de inspectie het onderzoek proactief focussen op bedrijven die WEEELABEX-plichtig zijn, maar nog geen certificaat hebben. Daarnaast reageren de inspecteurs op een snelgroeiend aantal signalen en meldingen die zij ontvangen van overheden, bedrijven en brancheorganisaties. Een derde inspanning is onderzoek van een beperkt aantal gecertificeerde bedrijven, om te controleren of hun verwerkingsprocessen inderdaad geheel volgens de WEEELABEX-normen worden uitgevoerd.

Registratie onder de loep

Alle verwerkers zijn verplicht om bij het Nationaal (W)EEE Register te rapporteren welke volumes zij verwerkt hebben en welke percentages nuttige toepassing zij daarbij gerealiseerd hebben. Producenten moeten bij het register melden hoeveel nieuwe apparaten zij hebben verkocht.

Door die registratie wordt transparant hoeveel er nieuw op de markt komt en wat er uit de markt wordt verwijderd. De inzameldoelstelling die de Europese richtlijn heeft gesteld drukt de verwerkte hoeveelheid uit in een percentage van (over de voorgaande drie jaar gemiddeld) op de markt gebracht: minimaal 45 procent dit jaar en 65 procent in 2019. De op de markt gebrachte hoeveelheid is bovendien bepalend voor wat elke producent bijdraagt aan de kosten van onder meer het inzamelen en recyclen door collectieve systemen als Wecycle.

Sinds vorig jaar doet ILT onderzoek naar de juistheid van de rapportages van producenten. Daarbij wordt ook gebruik gemaakt van rapportages die de producentencollectieven laten doen naar hun leden. Naar aanleiding van meldingen controleert de inspectie ook mogelijke free riders die zich onttrekken aan de verplichte registratie en aan de kosten van de inzameling. In 2015 heeft de inspectie 142 meldingen ontvangen die allemaal in behandeling zijn genomen. Inmiddels is twee derde daarvan afgehandeld. Daarbij is in vier van de tien onderzochte gevallen sprake van een overtreding. De meeste van deze 39 free riders hebben zich alsnog aangesloten bij een collectief inzamelsysteem. Verder is de afgelopen maanden ook gekeken of de producenten voldoen aan de financieringsverplichting die de Regeling AEEA oplegt. Zo gauw zij elektrische apparaten of verlichting op de markt brengen, moeten zij een waarborg stellen voor de inzameling, verwerking, nuttige toepassing en milieuhygiënisch verantwoorde verwijdering van die apparaten aan het einde van hun gebruiksduur. Dat kan in de vorm van deelname aan collectieve waarborgregeling, dan wel voor individuele inzamelsystemen via een recycleverzekering of een geblokkeerde bankrekening.

ILT heeft inmiddels financiële informatie ontvangen en maakt een ronde langs de collectieve organisaties. De bevindingen worden voorgelegd aan de collectieven, voordat die in een definitieve brief worden vastgelegd.

Exportcontrole

De verplichte WEEELABEX-certificering geldt niet alleen voor Nederlandse verwerkers van e-waste, maar ook voor verwerkers van uit Nederland afkomstig afval in het buitenland. Afgedankte apparatuur of voorbewerkt e-waste mag alleen worden afgegeven aan partijen met een WEEELABEX-certificaat zodat ‘passende verwerking’ conform de Regeling AEEA verzekerd is.

Daarnaast verbiedt de Europese Verordening Overbrenging Afvalstoffen de export van e-waste naar landen buiten de Europese Unie, om te voorkomen dat dit daar in de informele verwerking terechtkomt met alle milieu- en gezondheidsrisico’s van dien. Export van elektrische apparaten voor hergebruik mag wel, maar dit is wel aan strenge eisen gebonden.

Controle van de export is de sluitsteen van de Nederlandse systeem om de verantwoorde verwerking van e-waste te verzekeren. Maar in een land met grote (container)havens en open grenzen met de ons omringende landen is het handhaven van deze regels niet eenvoudig. ILT werkt in dit toezicht op de export nauw samen met douane en politie en heeft vorig jaar overlegd met het Openbaar Ministerie hoe de naleving kan worden verbeterd.

De gekozen aanpak begint met voorlichting, waarbij niet alleen exporterende partijen, maar ook hun expediteurs op hun medeverantwoordelijkheid worden aangesproken. De inspectie heeft daartoe 240 expediteurs aangeschreven. De folders over export van e-waste zijn herzien en worden in drie talen verspreid.

Inspectie, douane en politie richten zich vervolgens op controle van haventerreinen en laadlocaties. Waar overtreding wordt geconstateerd, kunnen strafrechtelijke en bestuursrechtelijke sancties worden ingezet om zoveel mogelijk betrokken partijen aan te pakken.

Retour, over inzameling en recycling van e-waste

Retour is een uitgave van de producenten en importeurs van elektrische apparaten en energiezuinige verlichting, verenigd in de NVMP. Hiermee houdt de NVMP u twee keer per jaar op de hoogte van belangrijke ontwikkelingen op het gebied van e-waste in Nederland en Europa. De standpunten van de producenten en importeurs over diverse onderwerpen vindt u op nvmp.nl. Hier staat ook nadere informatie over de productstichtingen die met elkaar de Vereniging NVMP vormen: Stichting Bruingoed, Stichting ICT Milieu, Stichting LightRec Nederland, Stichting Metalektro Recycling, Stichting Verwerking Centrale Ventilatoren, Stichting Verwijdering Elektrische Gereedschappen en Stichting Witgoed.

Downloads
Direct naar
Deel dit bericht
Deel op: Twitter
Deel op: Facebook
Deel op: LinkedIn
Laatste nieuws